شدى و اگر شرك آوردندى به خداى ، شما به آن شرك و انبازى ايمان داشتى . و بعضى علما گفتند : * ( وَإِنْ يُشْرَكْ بِه تُؤْمِنُوا ، ) * آنگه باشد كه ايشان را با دنيا آرند بر تقدير . يعنى ، اگر با دنيا آرند ايشان را ، هم به خداى ايمان نيارند ، به كفر ( 1 ) و شرك ايمان ( 2 ) . و مثله ، قوله : * ( وَلَوْ رُدُّوا لَعادُوا لِما نُهُوا عَنْه وَإِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ ) * ( 3 ) * ( . ) * . . . * ( فَالْحُكْمُ لِلَّه الْعَلِيِّ الْكَبِيرِ . ) * گفت : حكم خداى بزرگوار راست در آن كه شما را با دنيا رد كنند يا نكنند ( 4 ) . آنگه گفت : * ( هُوَ الَّذِي يُرِيكُمْ آياتِه ، ) * او آن خداى است كه آيات خود با شما مىنمايد و علامات و ادلت كه دليل وحدانيت اوست . * ( وَيُنَزِّلُ لَكُمْ مِنَ السَّماءِ رِزْقاً ، ) * و روزى شما از آسمان فرو مىفرستد [ 129 - پ ] يعنى ، باران كه كشت مىبروياند ( 5 ) و نبات مىروياند . * ( وَما يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَنْ يُنِيبُ ، ) * و اين انديشه نكند الا آن كس كه دل با خداى برد . * ( فَادْعُوا اللَّه ، ) * آنگه امر كرد جملهء مكلفان را و گفت : بخوانيد ( 6 ) خداى را خالص - كننده او را عبادت و طاعت ، يعنى چنان كه با او انباز نگيرى در عبادت . و نصبش بر حال است * ( وَلَوْ كَرِه الْكافِرُونَ ، ) * و اگر كافران اين را كاره باشند و نخواهند . * ( رَفِيعُ الدَّرَجاتِ ، ) * آنگه گفت : او بلند كنندهء درجات ثواب است . و « فعيل » ، به معنى « فاعل » است ، يعنى درجات انبيا و اوليا و مؤمنان رفيع گرداند در بهشت . عبد اللَّه عباس گفت : رافع السموات ، يعنى بردارندهء آسمانهاست . بعضى ديگر گفتند : معنى آن است كه او بالاى همه چيز است و هيچ چيز ( 7 ) بالاى او نيست ، نه به معنى جهت ، بل به معنى علو منزلت و استحقاق رفعت . * ( ذُو الْعَرْشِ ، ) * خداوند عرش است و ( 8 ) مالك آن است و به او قايم است و بر پاى است . * ( يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِه عَلى مَنْ يَشاءُ ، ) * القا كند وحى بر آن كس كه خواهد از بندگانش . و براى آن وحى را « روح » خواند كه ، شرع به او زنده شود ، چنان كه تن

--> ( 1 ) . اساس : كفرك . ( 2 ) . كذا ، در اساس و آب ، آج ، افزوده : آرند . ( 3 ) . سورهء انعام 6 ، آيهء 28 . ( 4 ) . ما ، گا ، لا : رد كند يا نكند ، آد : به آن كه شما را رد كند با دنيا يا نكند . ( 5 ) . لا : مىپروراند ، آد : كشت شما مىروياند و مىپروراند . ( 6 ) . به كار بردن صيغهء دوم شخص جمع به صورت معمول امروزين در نسخهء اساس كم سابقه است . ( 7 ) . ما : هيچيز . ( 8 ) . گا ، لا ، آد ، افزوده : خالق و .